KYC staat voor Know Your Customer, in het Nederlands: ken je klant. Het is de verplichte controle waarmee een bank of cryptoplatform vaststelt wie je bent, waar je geld vandaan komt en welk risico daarbij hoort. Daarom upload je bij een Nederlandse exchange je identiteitsbewijs voordat je crypto kunt kopen of opnemen.
Wat betekent KYC precies?
KYC is een onderdeel van de regels tegen witwassen, fraude en terrorismefinanciering. In het vakjargon heet het ook cliëntenonderzoek of customer due diligence (CDD). Dat betekent dat een aanbieder:
- je identiteit vaststelt en controleert;
- nagaat of je op een sanctielijst staat of een bekende politieke functie hebt;
- een risicoprofiel van je maakt;
- je transacties blijft volgen en vragen stelt als iets afwijkt.
Een KYC-onderzoek is dus geen eenmalige check. Ook na je aanmelding kan een aanbieder om extra informatie vragen, bijvoorbeeld als je ineens grote bedragen stort of opneemt.
Waarom vraagt een crypto-exchange om je ID?
In Nederland moeten cryptodienstverleners zich aan de witwasregels houden. Volgens marktpartijen is de Wwft (Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme) daarvoor de Nederlandse basis. Sinds de Europese MiCA-regels hebben aanbieders bovendien een vergunning nodig. Meer daarover lees je op onze pagina over MiCA, en welke aanbieder een vergunning heeft zie je op de vergunningspagina.
Bij de aanmelding vragen aanbieders meestal:
- je naam, adres, geboortedatum en nationaliteit;
- een foto van je paspoort of identiteitskaart;
- een selfie of korte video om te checken dat jij het echt bent;
- soms vragen over je inkomen, beroep of de herkomst van je geld.
Het voordeel voor jou: een platform dat klanten goed controleert, is minder aantrekkelijk voor criminelen. Het nadeel is dat je persoonsgegevens deelt. Kies daarom een aanbieder met een vergunning en upload je ID nooit via een link uit een mail of chatbericht. Oplichters gebruiken nep-verificaties om gegevens te stelen; zie crypto scams herkennen.
Wat is de Travel Rule bij crypto?
De Travel Rule is een Europese regel (Verordening 2023/1113) die sinds 30 december 2024 geldt. Hij bepaalt dat bij een crypto-overboeking gegevens over de verzender en de ontvanger met de transactie meereizen, net zoals bij een bankoverschrijving. In Nederland geldt daarbij geen minimumbedrag voor overboekingen tussen twee aanbieders.
In de praktijk merk je dit zo:
- Naar een andere exchange: je geeft aan naar welk platform je stuurt en op wiens naam de rekening staat.
- Naar een eigen wallet: de aanbieder moet vooraf vaststellen of het adres een self-hosted wallet is, dus een wallet die je zelf beheert. De aanbieder legt je gegevens altijd vast, ongeacht het bedrag. Bij bedragen boven € 1.000 moet hij bovendien controleren of het adres van jou is, bijvoorbeeld met een kleine testtransactie of een handtekening in je wallet (artikel 14 en 16 van EU-verordening 2023/1113).
- Ontvangen: ook bij inkomende crypto kan een aanbieder vragen van wie die afkomstig is.
Een overboeking die niet aan deze regels voldoet, kan worden vastgehouden tot je de gegevens aanvult. Stuur je voor het eerst crypto naar een nieuw adres, plan dan wat extra tijd in. Controleer het adres altijd zelf, want een overboeking op de blockchain kun je niet terugdraaien. De Travel Rule beschermt je daar niet tegen: hij gaat over gegevens, niet over het terughalen van geld.
Wat verandert er met de AMLR in 2027?
De EU heeft in 2024 een nieuw pakket witwasregels aangenomen. Het belangrijkste deel, de AMLR (Verordening 2024/1624), geldt vanaf 10 juli 2027. Dan mogen cryptodienstverleners geen anonieme crypto-rekeningen meer aanhouden. Dezelfde verordening beperkt contante betalingen tot € 10.000. Voor jou als gewone gebruiker verandert er weinig als je nu al bij een aanbieder met vergunning zit: verificatie blijft de norm.
Kun je crypto kopen zonder KYC?
Bij een gereguleerde aanbieder in de EU niet. Er bestaan wel routes met minder of geen identificatie, zoals gedecentraliseerde exchanges of peer-to-peer handel. Die hebben andere risico’s en zijn geen manier om regels of belasting te ontlopen. De mogelijkheden en de nadelen staan op crypto kopen zonder verificatie.
