Een crypto scam is oplichting waarbij je wordt overgehaald om crypto of geld over te maken naar criminelen. In Nederland gebeurt dat vooral via nepbeleggingen, nep-helpdesks en romantisch contact. Herkenbare signalen zijn haast, beloofd hoog rendement, en vragen om je seed phrase, inloggegevens of een app voor overname van je scherm.
Hoe groot is het probleem?
De Fraudehelpdesk kreeg in 2025 101.734 meldingen, met in totaal € 68,5 miljoen gemelde schade. Het aantal financieel gedupeerden steeg met 65% naar 15.116. Beleggingsfraude was de meest voorkomende vorm bij particulieren, met € 34,1 miljoen schade. Helpdeskfraude leverde 17.264 meldingen op. Een apart cijfer voor crypto bestaat niet; volgens de Fraudehelpdesk komt crypto wel steeds vaker voor binnen verschillende fraudevormen.
Dat het om georganiseerde misdaad gaat, bleek in juli 2026. De politie rolde toen een organisatie op met ongeveer 700 medewerkers in meer dan 20 callcenters. In Nederland waren er rond 550 aangiftes en bijna € 25 miljoen schade. Het geld van slachtoffers ging vooral via crypto.
Veelvoorkomende vormen in Nederland
Helpdeskfraude
Je wordt gebeld door iemand die zegt van je bank of van Bitvavo te zijn, vaak met een echt lijkend nummer. Er zou iets mis zijn met je account, en je moet je crypto snel naar een “veilige wallet” sturen. Bitvavo meldt dat het nooit belt zonder afspraak en nooit vraagt om wachtwoorden, je seed phrase, software-installatie of cryptotransacties. Een variant is het telefoontje over een “bevroren” crypto-account, soms namens “Blockchain”, waarvoor je eerst belasting of een boete moet betalen.
Beleggingsfraude via sociale media en chatgroepen
De AFM waarschuwde in oktober 2025 voor een sterke toename van fraude via WhatsApp-, Telegram-, Facebook- en LinkedIn-groepen. Nep-experts delen “exclusieve tips” en beloven vast rendement. Soms doen ze zich voor als bekende analisten of zelfs als de AFM. Je belegt via een nepplatform dat mooie winsten toont, maar opnemen lukt nooit.
Romance scam
Via een datingapp of sociale media ontstaat snel een warme band met iemand die rijk lijkt. Na een tijd nodigt die persoon je uit om ook te beleggen. Eerste winsten zijn zichtbaar, maar bij opnemen moet je ineens “servicekosten” of “belasting” betalen, en daarna steeds weer iets nieuws.
Recovery scam
Ben je al opgelicht, dan word je soms benaderd door “advocaten” of “notarissen” die je geld terug beloven tegen vooruitbetaling. Dit is een tweede oplichting. Ga nooit in op ongevraagde hulp.
Phishing
Nepmails, sms’jes en advertenties leiden naar valse inlogpagina’s of nepversies van wallet-apps. Ze willen je inloggegevens, 2FA-code of seed phrase. Wie die geeft, raakt alles kwijt. Waarom die woorden zo belangrijk zijn, lees je bij seed phrase en private key.
Rode vlaggen
- Ongevraagd contact over geld of crypto.
- Gegarandeerd of erg hoog rendement.
- Haast: “vandaag nog” of “je account wordt geblokkeerd”.
- Vragen om je seed phrase, wachtwoord, 2FA-code of om software als AnyDesk te installeren.
- Je moet eerst betalen om je eigen geld op te nemen.
- Een platform zonder vergunning. Controleer dat op onze vergunningenpagina.
Jezelf beschermen
Zet tweestapsverificatie aan met een authenticator-app, liefst niet via sms. Typ het adres van je exchange zelf in en klik niet op links in berichten. Hang op bij een verdacht telefoontje en bel zelf het nummer dat in de app of op de website staat. Bewaar grotere bedragen in een eigen wallet, en deel je herstelzin met niemand.
Praat ook met familie en vrienden over deze trucs. Iedereen kan doelwit zijn, ook ervaren beleggers, als het verhaal goed klinkt. De AFM publiceert waarschuwingen over partijen zonder vergunning. Twijfel je over een aanbod, vraag dan eerst advies bij de Fraudehelpdesk voordat je iets overmaakt.
Opgelicht? Dit doe je direct
- Stop alle contact en betaal niets meer.
- Bewaar bewijs: walletadressen, transactie-ID’s, chats, mails en schermafbeeldingen.
- Waarschuw je exchange en je bank; misschien kunnen ze een rekening nog blokkeren.
- Doe aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk. De contactgegevens staan bovenaan deze pagina.
Crypto-overboekingen zijn bijna nooit terug te draaien. Wees dus extra wantrouwig tegenover iedereen die belooft je geld terug te halen.
