De digitale euro is een digitale vorm van contant geld, uitgegeven door de Europese Centrale Bank en de nationale centrale banken zoals DNB. Je zou hem kunnen gebruiken in een app of met een kaart, ook offline. Hij is bedoeld als aanvulling op contant geld. Op 7 oktober 2026 is de wet nog niet aangenomen; de vroegste uitgifte is 2029.
Wat is de digitale euro precies?
Er bestaan nu twee soorten euro’s. Contant geld is geld van de centrale bank, maar alleen op papier en in munten. Het geld op je betaalrekening is giraal geld: een tegoed bij je bank. Gaat een bank failliet, dan beschermt het depositogarantiestelsel je tot een grens.
De digitale euro is centralebankgeld in digitale vorm. DNB noemt het een “digitaal bankbiljet”. Het is een directe vordering op de centrale bank, net als een briefje van vijftig. Een digitale euro is altijd evenveel waard als een gewone euro.
De ECB wil daarmee bereiken dat Europeanen digitaal kunnen betalen met publiek geld, nu contant geld minder wordt gebruikt. Een ander doel is minder afhankelijkheid van niet-Europese betaalbedrijven, zoals de grote kaartmaatschappijen.
Wat is een CBDC?
CBDC staat voor central bank digital currency: digitaal geld dat een centrale bank uitgeeft. De digitale euro is dus een CBDC. Er zijn twee soorten. Een CBDC voor groothandel is alleen voor banken en financiële instellingen. Een CBDC voor particulieren, zoals de digitale euro, kan iedereen gebruiken voor gewone betalingen. Ook buiten Europa onderzoeken centrale banken dit soort geld.
Geen crypto en geen stablecoin
De digitale euro lijkt misschien op crypto, maar is iets anders. DNB zegt het duidelijk: de digitale euro is geen crypto, geen blockchain, geen stablecoin en geen programmeerbaar geld.
| Digitale euro | Stablecoin (bijv. USDC) | Bitcoin | |
|---|---|---|---|
| Uitgever | ECB en centrale banken | Privébedrijf | Geen uitgever |
| Waarde | Altijd 1 euro | Gekoppeld aan dollar of euro, via reserves | Bepaald door de markt |
| Wettig betaalmiddel | Ja (gepland) | Nee | Nee |
| Technologie | Geen blockchain | Blockchain | Blockchain |
| Rente | Nee | Nee | Nee |
Een stablecoin is een token van een privébedrijf dat zijn waarde koppelt aan een munt. Dat werkt alleen zolang dat bedrijf genoeg reserves heeft. Meer over hoe crypto werkt, lees je bij wat is cryptovaluta.
Wat is plan en wat is besluit?
Dit onderscheid is belangrijk, want in het nieuws lopen ze door elkaar.
Wel besloten:
- De Europese Commissie deed op 28 juni 2023 een wetsvoorstel.
- De ECB rondde de voorbereidingsfase (november 2023 tot oktober 2025) af en besloot op 30 oktober 2025 door te gaan naar de volgende fase.
- De EU-lidstaten bepaalden op 19 december 2025 hun standpunt in de Raad.
- Het Europees Parlement stemde op 9 juli 2026 in met onderhandelingen: 416 voor, 169 tegen en 22 onthoudingen. Die onderhandelingen tussen Parlement, Raad en Commissie (de triloog) begonnen op 13 juli 2026.
Nog niet besloten:
- De definitieve wet. Op 7 oktober 2026 is er geen akkoord bekend; DNB verwacht afronding eind 2026.
- De houdlimiet: het maximale bedrag dat je in digitale euro’s mag aanhouden.
- De uitgifte zelf. De ECB beslist daar pas over als de wet is aangenomen.
Volgens de planning van ECB en DNB volgen dan pilots met marktpartijen in 2027, een communicatiecampagne in 2028 en op zijn vroegst in 2029 de eerste uitgifte. De tijdlijn bovenaan deze pagina zet de stappen op een rij.
Hoe zou de digitale euro werken?
- Via je bank: banken en andere betaalinstellingen onder toezicht verspreiden de digitale euro. Je krijgt een digitale-eurorekening en betaalt met een app of kaart.
- Gratis basisgebruik: rekening openen, saldo aanhouden en betalen zouden voor particulieren gratis zijn. Banken mogen extra diensten tegen betaling aanbieden.
- Online en offline: je kunt ook betalen zonder internetverbinding, bijvoorbeeld van telefoon naar telefoon.
- Geen rente: op digitale euro’s krijg je geen rente.
- Acceptatie: volgens het standpunt van het Parlement moeten de meeste bedrijven hem accepteren, met een uitzondering voor zzp’ers en microbedrijven. De precieze regels volgen uit de onderhandelingen.
Een voorbeeld: je rekent af in een winkel in Spanje of Italië. Je houdt je telefoon of kaart bij de betaalautomaat en betaalt met digitale euro’s, op dezelfde manier als in Nederland. Voor betalingen tussen twee mensen werkt het ook, bijvoorbeeld als je een vriend terugbetaalt. Valt het internet uit, dan kun je met de offline functie toch betalen, net zoals je contant geld overhandigt.
Privacy en de houdlimiet
Volgens de ECB kan het Eurosysteem gebruikers niet identificeren bij betalingen. Offline betalingen zijn alleen bekend bij betaler en ontvanger, vergelijkbaar met contant geld. Bij online betalingen ziet je bank wel je gegevens, net als nu, onder meer voor de controle op witwassen.
Er komt een houdlimiet per persoon. Die moet voorkomen dat mensen massaal geld van hun bankrekening halen, waardoor banken minder geld kunnen uitlenen. Analyses van de ECB laten zien dat een limiet tot € 3.000 per persoon de financiële stabiliteit niet schaadt. Dat is een analyse, geen besluit: het bedrag wordt later vastgesteld.
Wat betekent de digitale euro voor crypto?
Wie bitcoin of andere crypto bezit, merkt weinig van de digitale euro. Het is een andere vorm van gewoon geld, met een vaste waarde en zonder koersschommelingen. Crypto blijft een aparte, risicovolle bezitting met eigen regels, vastgelegd in MiCA.
Wel is er een raakvlak met stablecoins. Een euro-stablecoin van een privébedrijf en een digitale euro van de ECB zijn allebei digitale euro’s, maar de garantie verschilt. Achter een stablecoin staat een bedrijf met reserves, achter de digitale euro de centrale bank. Hoe stablecoins werken en welke er zijn, zie je bij stablecoins.
Is de digitale euro verplicht?
Nee. Niemand wordt verplicht om de digitale euro te gebruiken. Contant geld blijft bestaan; de Raad legde in zijn standpunt ook de status van contant geld als wettig betaalmiddel vast. De digitale euro is bedoeld als extra keuze naast contant geld, je pinpas en betaalapps.
Wat zijn de gevolgen?
Voor consumenten komt er een extra manier van betalen die in de hele eurozone werkt, ook offline. Voor banken verandert er meer: ze moeten de digitale euro aanbieden en zien misschien een deel van het spaargeld verschuiven, daarom de houdlimiet. De ECB schat de ontwikkelkosten tot de eerste uitgifte op ongeveer € 1,3 miljard en de jaarlijkse kosten vanaf 2029 op ongeveer € 320 miljoen.
Critici wijzen op privacy en de kosten. Voorstanders noemen de Europese onafhankelijkheid in het betalingsverkeer. Op crypto zoals bitcoin heeft de digitale euro geen directe invloed. Europese regels voor crypto staan in MiCA.
