Vergelijk exchanges
Kennisbank · Techniek

Bitcoin Ordinals, Taproot en forks: zo werkt bitcoin technisch

Ordinals zijn een manier om afzonderlijke satoshi's te nummeren en er data aan te koppelen, zoals afbeeldingen. Op deze pagina lees je hoe Ordinals werken en wat blokken, UTXO's, Taproot en forks zijn.

  • Gevorderd
  • 3 min lezen
  • Bijgewerkt op 7 oktober 2026
  • Door de redactie
Kennisblad 042
In het kortGevorderd · 3 min lezen
  1. Ordinals nummeren elke satoshi en maken het mogelijk er data aan te koppelen: inscriptions.
  2. Ordinals bestaan sinds januari 2023 en bouwen voort op de Taproot-upgrade van november 2021.
  3. Een soft fork is een terugwaarts compatibele regelwijziging; een hard fork kan een nieuwe munt opleveren.
Koers nu€ 56.903,43
24 uur▼ −1,86 %
7 dagen−15,73 %
Grafiek en kerncijfers →
Illustratie van een opengewerkt blok met lagen: de techniek achter bitcoin

Ordinals is een protocol dat elke satoshi, de kleinste eenheid van bitcoin, een eigen volgnummer geeft. Aan zo’n genummerde satoshi kun je data koppelen, zoals een afbeelding of tekst. Dat heet een inscription. Zo ontstaan unieke digitale objecten op de bitcoin-blockchain, vergelijkbaar met NFT’s. Ordinals werd in januari 2023 gelanceerd door Casey Rodarmor.

Hoe werken Bitcoin Ordinals?

Eén bitcoin bestaat uit 100 miljoen satoshi’s (sats). Het Ordinals-protocol nummert die sats op volgorde van het moment waarop ze zijn gemined, en volgt ze bij elke transactie. Zo kun je een specifieke sat aanwijzen en verzamelen.

Een inscription is data die je in een bitcoin-transactie meestuurt en aan een sat koppelt. Die data komt in het witness-deel van een Taproot-transactie en staat daarna permanent op de blockchain. Het verschil met de meeste NFT’s op andere netwerken: de afbeelding zelf staat on-chain, niet alleen een verwijzing ernaar. Wat NFT’s zijn, lees je bij wat is een NFT.

In 2023 ontstond ook BRC-20, een experimentele manier om tokens op bitcoin te maken met inscriptions. Om Ordinals te bewaren of te versturen heb je een wallet nodig die ze ondersteunt; een gewone wallet kan een gekoppelde sat per ongeluk als betaling uitgeven.

Waarom zijn Ordinals omstreden?

Inscriptions nemen ruimte in in blokken. Bij drukte stijgen daardoor de transactiekosten voor iedereen. Voorstanders zien het als nieuw gebruik dat miners extra inkomsten oplevert. Tegenstanders vinden dat blokruimte bedoeld is voor betalingen. Hoe die kosten tot stand komen, lees je bij gas fees en netwerkkosten.

Blokken en bevestigingen

Een bitcoin block is een bundel transacties. Gemiddeld komt er ongeveer elke tien minuten een nieuw blok bij. Elk blok bevat een verwijzing naar het vorige blok, zodat een keten ontstaat. Het nummer van een blok heet de blokhoogte. Elk blok heeft een kop (header) met onder meer een tijdstempel, de hash van het vorige blok en een samenvatting van alle transacties erin. Wie één oude transactie zou willen wijzigen, verandert daarmee die hash, waardoor alle volgende blokken ongeldig worden. Miners strijden via proof-of-work om het volgende blok toe te voegen; hoe dat werkt, lees je bij bitcoin mining.

Staat je transactie in een blok, dan heeft ze één bevestiging. Elk volgend blok telt als extra bevestiging. Hoe meer bevestigingen, hoe kleiner de kans dat de transactie nog wordt teruggedraaid. Veel partijen wachten bij grotere bedragen op meerdere bevestigingen. Je kunt dit zelf volgen in een blockchain explorer.

UTXO: hoe een bitcoin-transactie werkt

Bitcoin werkt niet met saldi zoals een bankrekening, maar met UTXO’s (unspent transaction outputs): losse, nog niet uitgegeven bedragen. Je wallet telt al die stukjes op en toont dat als saldo. Betaal je, dan gebruik je een of meer UTXO’s als invoer. De transactie maakt nieuwe uitvoer: het bedrag voor de ontvanger, en het wisselgeld dat terug naar jouw adres gaat. Het verschil tussen invoer en uitvoer is de vergoeding voor de miner.

SegWit en Taproot

SegWit (Segregated Witness, 2017) haalde de handtekeningen uit het hoofddeel van een transactie. Daardoor passen er meer transacties in een blok.

Taproot werd op 14 november 2021 actief, op blokhoogte 709.632. Deze upgrade bracht Schnorr-handtekeningen, die efficiënter zijn en meerdere handtekeningen als één kunnen laten lijken, en Tapscript, een flexibelere scripttaal. Taproot verbetert privacy en efficiëntie. Ordinals maakt gebruik van de ruimte die Taproot in het witness-deel bood.

Soft fork en hard fork

Een fork is een wijziging in de regels van een blockchain.

  • Bij een soft fork worden de regels strenger, maar blijven oude nodes nieuwe blokken accepteren. SegWit en Taproot waren soft forks.
  • Bij een hard fork veranderen de regels zo dat oude software nieuwe blokken weigert. Als niet iedereen meegaat, splitst de keten. Zo ontstond in 2017 Bitcoin Cash uit bitcoin.

Meer over de basis van bitcoin lees je bij wat is bitcoin.

Veelgestelde vragen

Wat zijn Ordinals?
Ordinals is een protocol dat elke satoshi een eigen nummer geeft. Daardoor kun je data, zoals een afbeelding, aan een specifieke satoshi koppelen. Zo ontstaan unieke digitale objecten op de bitcoin-blockchain.
Wat is het verschil tussen Ordinals en NFT's?
Ordinals lijken op NFT's, maar staan op bitcoin in plaats van bijvoorbeeld Ethereum. Bij inscriptions staat de data zelf meestal volledig op de blockchain. Bij veel andere NFT's staat alleen een verwijzing naar een bestand elders.
Wat is Taproot?
Taproot is een upgrade van bitcoin die op 14 november 2021 actief werd, op blokhoogte 709.632. Ze bracht Schnorr-handtekeningen en Tapscript, voor meer efficiëntie en privacy. Ordinals bouwt voort op Taproot.
Wat is het verschil tussen een soft fork en een hard fork?
Bij een soft fork blijven oude nodes nieuwe blokken accepteren, omdat de regels alleen strenger worden. Bij een hard fork weigert oude software nieuwe blokken. Gaat niet iedereen mee, dan splitst de keten en kan een nieuwe munt ontstaan.
Hoeveel bevestigingen heeft een bitcoin-transactie nodig?
Eén bevestiging betekent dat je transactie in een blok staat. Elke extra blok maakt terugdraaien onwaarschijnlijker. Exchanges en winkels bepalen zelf hoeveel bevestigingen ze vragen.

Lees verder

Laatst gecontroleerd op 7 oktober 2026 door de redactie van Cryptovaluta.nl. Algemene informatie, geen beleggingsadvies. Zo werken we.