Gas fees zijn de kosten die je betaalt om een transactie op Ethereum uit te voeren. Je betaalt voor het rekenwerk dat het netwerk doet. De prijs hangt af van hoeveel werk je transactie vraagt (gas) en hoe druk het netwerk is (de gasprijs in gwei). Die kosten gaan naar het netwerk, niet naar je wallet of exchange.
Wat is gas?
Elke actie op Ethereum kost rekenwerk. Gas is de eenheid waarin dat werk wordt gemeten. Een gewone ETH-overboeking kost altijd 21.000 gas. Een token ruilen op een gedecentraliseerde beurs of een NFT maken kost veel meer, omdat er meer code in een smart contract wordt uitgevoerd.
Bij elke transactie stel je ook een gas limit in: het maximum aan gas dat je wilt gebruiken. Je wallet doet dat meestal automatisch. Wat je niet gebruikt, betaal je niet. Is de limiet te laag, dan mislukt de transactie en ben je het verbruikte gas toch kwijt.
Wat is gwei?
Gwei is de eenheid waarin je de gasprijs uitdrukt. Eén gwei is een miljardste ETH (0,000000001 ETH). De naam is een samentrekking van “giga-wei”; wei is de kleinste eenheid van ether. Een gasprijs van “2 gwei” betekent dus dat je per eenheid gas 2 miljardste ETH betaalt.
Zo bereken je gas fees
De formule is: gasverbruik × gasprijs = kosten.
Rekenvoorbeeld voor een gewone ETH-overboeking bij een gasprijs van 2 gwei: 21.000 × 2 gwei = 42.000 gwei, oftewel 0,000042 ETH. Stel dat 1 ETH € 2.000 waard is (puur als rekenvoorbeeld, geen actuele koers), dan betaal je ongeveer € 0,08. Bij een drukke dag met een gasprijs van 50 gwei wordt dat 25 keer zoveel. Voor de actuele ETH-koers kijk je op ethereum.
EIP-1559: base fee en priority fee
Sinds de London-upgrade van 5 augustus 2021 werkt Ethereum met EIP-1559. De gasprijs bestaat sindsdien uit twee delen:
- Base fee: een basisprijs die het protocol zelf bepaalt op basis van de drukte. Dit deel wordt verbrand, dus uit omloop gehaald.
- Priority fee (tip): een fooi voor de validator die je transactie in een blok opneemt. Een hogere tip helpt bij drukte om sneller aan de beurt te komen.
Sinds The Merge van 15 september 2022 gaat die tip naar validators in plaats van miners.
Waarom zijn gas fees soms zo hoog?
Er past maar een beperkte hoeveelheid gas in elk blok. Willen veel mensen tegelijk iets doen, bijvoorbeeld bij een populaire tokenlancering of grote koersbewegingen, dan stijgt de base fee automatisch. Ingewikkelde transacties kosten bovendien meer gas. Voor stablecoins zoals USDT op Ethereum geldt hetzelfde: je betaalt gas in ETH, en een tokenoverboeking kost meer gas dan een gewone ETH-overboeking.
Minder betalen: layer 2 en timing
- Gebruik een layer 2 zoals Arbitrum, Optimism of Base. Sinds de Dencun-upgrade van 13 maart 2024 kunnen layer 2’s hun data goedkoper op Ethereum kwijt, wat volgens ethereum.org tot flink lagere kosten leidde. Meer over layer 2’s lees je bij web3 en layer 2.
- Kies een rustig moment. Een gas tracker, bijvoorbeeld in Etherscan of je wallet, laat zien hoe druk het nu is.
- Bundel acties en maak geen tien kleine transacties als het er één kan zijn.
- Kies de juiste tip. Haast je je niet, dan volstaat vaak een lage priority fee.
Netwerkkosten bij bitcoin en Solana
Bitcoin kent geen gas. Je betaalt een fee per virtuele byte van je transactie, uitgedrukt in sat/vB (satoshi per vbyte). De formule is feerate × grootte van de transactie. Stel dat je transactie ongeveer 150 vbytes groot is en je kiest 5 sat/vB, dan betaal je 750 satoshi. Wil je weten hoe druk het is, kijk dan in een blockchain explorer met een mempool-overzicht. Solana werkt met een kleine vaste basisvergoeding per handtekening, met een optionele priority fee bij drukte.
Let op: de kosten die een exchange rekent voor handelen of opnemen zijn iets anders dan netwerkkosten. Die vergelijk je per aanbieder op exchanges.
