Een NFT (non-fungible token) is een uniek digitaal token op een blockchain dat aangeeft wie eigenaar is van een specifiek item, zoals een digitale afbeelding, een ticket of een item in een game. Anders dan bij bitcoin is elke NFT uniek en dus niet één op één te ruilen. Je bezit het token, niet automatisch het auteursrecht.
Wat betekent NFT?
NFT is de afkorting van non-fungible token, in het Nederlands: niet-vervangbaar token.
- Fungible (vervangbaar) betekent dat elk exemplaar evenveel waard is als een ander. Een briefje van € 10 kun je ruilen voor elk ander briefje van € 10. Bitcoin werkt ook zo: de ene bitcoin is gelijk aan de andere.
- Non-fungible (niet-vervangbaar) betekent dat elk exemplaar uniek is. Denk aan een schilderij of een concertkaartje voor stoel 14 op rij 3. Je kunt het niet zomaar inwisselen voor een ander exemplaar.
- Token is een digitaal bezitsbewijs op een blockchain, bijgehouden door een programma op die blockchain.
Een NFT is dus een uniek digitaal bezitsbewijs. Wie het token in zijn wallet heeft, staat op de blockchain geregistreerd als eigenaar.
Hoe werkt een NFT?
NFT’s draaien op een blockchain: een gedeelde, openbare database die door duizenden computers wordt bijgehouden en achteraf vrijwel niet te veranderen is. Hoe dat werkt, lees je in wat is blockchain.
De meeste NFT’s staan op Ethereum. Daar is in januari 2018 de standaard ERC-721 voorgesteld: een vaste set afspraken voor unieke tokens, zodat wallets en marktplaatsen ze allemaal op dezelfde manier kunnen lezen, bijhouden en overdragen. Andere blockchains, zoals Solana, hebben hun eigen varianten.
Een NFT bestaat uit drie onderdelen:
- Een smart contract: een programma op de blockchain dat de NFT’s van een collectie aanmaakt en bijhoudt wie welk exemplaar heeft.
- Een uniek nummer: elk token heeft een eigen ID binnen dat contract.
- Een verwijzing naar het item: meestal een link naar een bestand en een beschrijving. Het plaatje zelf staat vaak niet op de blockchain, maar op een andere server of opslagdienst.
Dat laatste punt is belangrijk. Gaat de server waar het bestand staat offline, dan wijst je NFT naar niets meer. Bij serieuze projecten wordt het bestand daarom opgeslagen op een gedecentraliseerd opslagnetwerk, maar dat is niet altijd zo.
Wat is minten?
Minten is het aanmaken van een nieuwe NFT op de blockchain. De maker, of soms de eerste koper, roept daarvoor een functie in het smart contract aan. Op dat moment krijgt het token zijn unieke nummer en komt het in een wallet terecht. Voor minten betaal je meestal transactiekosten aan het netwerk. Daarna is de geschiedenis van het token openbaar te volgen: wie het aanmaakte, wie het kocht en voor hoeveel. Die openbare herkomst is een van de redenen waarom NFT’s populair werden bij kunstenaars en verzamelaars. Let wel: dat iets openbaar is vastgelegd, zegt niets over de kwaliteit of waarde van het werk.
Wat bezit je als je een NFT koopt?
Je bezit het token: de registratie op de blockchain dat dit unieke exemplaar van jou is. Je kunt het verkopen, weggeven of laten zien. Wat je niet automatisch krijgt:
- Het auteursrecht. De maker houdt in principe de rechten op het werk, tenzij de voorwaarden van het project anders zeggen.
- Exclusiviteit. Iedereen kan het plaatje kopiëren en opslaan. Een NFT voorkomt dat niet.
- Een garantie op waarde. Er is geen partij die de NFT terugkoopt of een minimumprijs garandeert.
Lees daarom altijd de voorwaarden van een collectie: daar staat wat je wel en niet mag met het werk.
Waar worden NFT’s voor gebruikt?
- Digitale kunst en verzamelobjecten: de bekendste toepassing, van losse kunstwerken tot collecties van duizenden profielplaatjes.
- Games: items, personages of land in een spel die je kunt verhandelen.
- Tickets en lidmaatschappen: een NFT als toegangsbewijs voor een evenement of community.
- Domeinnamen: sommige blockchains gebruiken NFT’s voor leesbare wallet-adressen.
- Bewijs van echtheid: merken experimenteren met NFT’s als digitaal certificaat bij een fysiek product.
Is NFT nog populair?
Veel minder dan op het hoogtepunt. Volgens analysebureau DappRadar piekte de NFT-handel in 2022 op $ 57,2 miljard, verdeeld over 121,7 miljoen verkopen. In 2023 was dat gezakt naar $ 16,8 miljard. In 2024 daalde het verder naar $ 13,7 miljard, 19 procent minder dan het jaar ervoor en een van de zwakste jaren sinds 2020. Recentere jaarcijfers hebben we niet.
Een groot deel van de collecties uit de hoogtijdagen is nu weinig of niets meer waard. Tegelijk wordt de techniek nog gebruikt voor games, tickets en digitale kunst, alleen met veel minder hype en speculatie.
Wat kost een NFT?
Dat verschilt enorm. Er zijn NFT’s die je gratis kunt aanmaken (minten) en er zijn er voor miljoenen verkocht. De prijs wordt alleen bepaald door wat een koper ervoor wil betalen. Daarnaast betaal je bijna altijd transactiekosten aan het netwerk, op Ethereum gas genoemd, en vaak een vergoeding aan de marktplaats en een royalty aan de maker.
Hoe koop je een NFT?
- Zorg voor een wallet die de juiste blockchain ondersteunt. Lees eerst wat een crypto wallet is en hoe je je herstelzin bewaart.
- Koop de munt waarmee op die blockchain wordt betaald, bijvoorbeeld Ether, en stuur die naar je wallet.
- Koppel je wallet aan een NFT-marktplaats en koop het item. Controleer eerst of de collectie echt is.
NFT kopen met iDEAL
Rechtstreeks een NFT afrekenen met iDEAL kan bij de meeste marktplaatsen niet. De gebruikelijke route is: eerst crypto kopen bij een exchange en betalen met iDEAL, daarna die crypto naar je eigen wallet sturen. Hoe dat werkt, lees je bij crypto kopen met iDEAL.
Risico’s van NFT’s
- Waardeverlies: de meeste NFT’s zijn moeilijk te verkopen en kunnen hun waarde volledig verliezen.
- Namaak: iedereen kan een kopie van een bekende collectie aanmaken. Controleer altijd het officiële contractadres.
- Phishing: nep-websites en valse “gratis mint”-links laten je een transactie ondertekenen die je wallet leeghaalt.
- Projecten die verdwijnen: makers die geld ophalen en daarna stoppen (rug pull).
- Weinig bescherming: unieke NFT’s vallen buiten de Europese cryptowet MiCA. Er is dus geen vergunningplicht voor uitgevers en geen extra toezicht. Meer over wat die wet wel regelt, lees je in MiCA uitgelegd.
Koop alleen een NFT met geld dat je kunt missen, en zie het eerder als verzamelobject dan als belegging.
