Fiat geld is geld dat een overheid tot wettig betaalmiddel heeft verklaard, zonder dat het gedekt is door goud of een andere grondstof. De euro en de Amerikaanse dollar zijn voorbeelden. De waarde ervan rust op vertrouwen: in de overheid, in de centrale bank en in het feit dat iedereen het accepteert. In het Nederlands heet het ook fiduciair geld.
Wat betekent fiat?
Fiat komt uit het Latijn en betekent “het geschiede” of “laat het gebeuren”. Het woord duidt op een besluit: geld is geld omdat de overheid dat zo bepaalt. Daarom zeg je in het Nederlands ook “je fiat geven”, wat goedkeuring geven betekent. Fiduciair komt van het Latijnse fides, vertrouwen.
Fiat is ook de naam van een Italiaans automerk. Dat heeft niets met geld te maken: de merknaam is een afkorting van Fabbrica Italiana Automobili Torino.
Hoe werkt fiat geld?
Vroeger was veel geld gekoppeld aan goud. In 1971 maakten de Verenigde Staten een einde aan de vaste inwisselbaarheid van de dollar voor goud. Sindsdien werken de grote munten wereldwijd als fiat geld.
Bij de euro bepaalt de Europese Centrale Bank (ECB) het monetaire beleid. De ECB stuurt met de rente en andere middelen op stabiele prijzen; haar doel is een inflatie van 2% op middellange termijn. Banken maken daarnaast zelf geld bij als ze leningen verstrekken. Er is dus geen vast maximum aan de hoeveelheid euro’s.
Het geld dat je gebruikt, bestaat grotendeels digitaal: als saldo op je bankrekening. Contant geld is maar een klein deel van alle euro’s. Je saldo bij een Nederlandse bank valt onder het depositogarantiestelsel, dat tegoeden tot een bepaald bedrag beschermt als een bank failliet gaat.
Dat heeft voordelen. Een centrale bank kan ingrijpen bij een crisis en de economie ondersteunen. Het nadeel: als er meer geld bijkomt dan de economie groeit, kan de koopkracht dalen. Dat noem je inflatie. In de geschiedenis zijn er landen geweest waar fiat geld door zeer hoge inflatie bijna waardeloos werd.
Fiat geld vs bitcoin vs goud
| Fiat geld (euro) | Bitcoin | Goud | |
|---|---|---|---|
| Uitgever | Centrale bank en banken | Netwerk volgens vaste regels | Geen, wordt gedolven |
| Aanbod | Geen vast maximum | Maximaal 21 miljoen | Beperkt, groeit langzaam |
| Wettig betaalmiddel | Ja | Nee, in Nederland niet | Nee |
| Koersschommelingen | Laag tegenover dagelijkse prijzen | Hoog | Gemiddeld |
| Bescherming | Depositogarantie op banktegoed | Geen | Geen |
Bitcoin is mede ontstaan als reactie op het fiat-systeem: een munt met een vast aanbod die niet door een centrale partij wordt uitgegeven. Hoe dat werkt, lees je op wat is bitcoin. Of dat model beter is, is een discussie zonder eenduidig antwoord. Fiat geld is stabiel genoeg om dagelijks mee te betalen; bitcoin schommelt daarvoor nog sterk.
Wat betekent fiat in crypto?
Op crypto-exchanges is fiat de verzamelnaam voor gewone munten zoals de euro. Je komt het woord op een paar plekken tegen:
- Fiat on-ramp: de route van euro’s naar crypto. Je stort euro’s, bijvoorbeeld met iDEAL of een SEPA-overboeking, en koopt daarmee crypto. Zie crypto kopen met iDEAL.
- Fiat off-ramp: de weg terug: crypto verkopen en euro’s naar je bank opnemen. Dat staat uitgelegd bij crypto uitbetalen.
- Fiat-paren: handelsparen zoals BTC/EUR, waarbij je crypto direct tegen euro’s koopt of verkoopt.
Daartussen zitten stablecoins: tokens die de waarde van een fiat-munt volgen, zoals USDC of EURC. Ze worden veel gebruikt om binnen de cryptowereld snel tussen munten te wisselen zonder eerst naar de bank te gaan. Een overzicht staat op stablecoins.
Is de digitale euro ook fiat geld?
De digitale euro is een plan van de ECB voor een digitale vorm van contant geld. Het zou gewoon euro’s zijn, uitgegeven door de centrale bank, en dus fiat geld in digitale vorm. Het is geen crypto en geen stablecoin. Wat er al besloten is en wat nog niet, lees je op de digitale euro.
