Crypto begrippen zijn de vaktermen en afkortingen die je tegenkomt als je je in cryptovaluta verdiept, van ATH en altcoin tot seed phrase en staking. Op deze pagina vind je de belangrijkste termen kort en helder uitgelegd. Waar we een uitgebreid artikel hebben, linken we daarnaar.
Waarom een begrippenlijst?
Wie voor het eerst over crypto leest, krijgt veel Engelse woorden en afkortingen over zich heen. Op sociale media en in apps worden termen als HODL, FOMO, DEX of gwei gebruikt alsof iedereen ze kent. Dat maakt het lastig om goed te begrijpen wat je leest, en het maakt je kwetsbaarder voor mensen die met vakjargon indruk willen maken.
Deze crypto woordenlijst helpt je de taal te leren zonder dat je eerst alles moet weten. Elke term krijgt een korte definitie in gewoon Nederlands. Het is bewust geen volledig woordenboek met honderden woorden, maar een selectie van de begrippen die je het vaakst tegenkomt bij het kopen, bewaren en volgen van crypto.
Hoe gebruik je deze lijst?
De begrippen zijn ingedeeld in vijf groepen: markt en koers, munten en tokens, techniek, wallets en veiligheid, en kopen en handelen. Via de inhoudsopgave spring je direct naar een groep. Bij een aantal termen staat een link naar een uitgebreid artikel in de kennisbank, met voorbeelden en de actuele stand van zaken.
Twee begrippen hebben een eigen verdiepende pagina. Bij market cap en ATH lees je hoe je de omvang van een munt beoordeelt, met een live tabel van de grootste munten. Bij bull en bear market lees je hoe marktfases en cycli werken.
Een begrip uitleggen is iets anders dan een aanbeveling doen. Dat een term hier staat, zegt niets over de vraag of een product of munt geschikt voor je is. Crypto blijft een risicovolle belegging, en ook met de juiste woordenschat kun je geld verliezen.
Mis je een term? De lijst wordt regelmatig aangevuld met nieuwe begrippen en afkortingen uit de cryptowereld.
Markt en koers
Market cap
De totale marktwaarde van een munt: de koers maal het aantal munten in omloop. Meer bij market cap en ATH.
ATH en ATL
All time high en all time low: de hoogste en de laagste koers die een munt ooit heeft bereikt.
Bull market en bear market
Een periode met langdurig stijgende of juist dalende koersen. Uitleg en cycli lees je bij bull en bear market.
Volatiliteit
De mate waarin een koers schommelt. Crypto is veel volatieler dan bijvoorbeeld aandelen of obligaties.
FOMO en FUD
FOMO is fear of missing out: kopen uit angst iets te missen. FUD staat voor fear, uncertainty and doubt: negatieve geruchten die twijfel zaaien.
HODL
Crypto-slang voor lang vasthouden en niet verkopen bij dalingen. Het begon als tikfout van het Engelse hold.
Munten en tokens
Altcoin
Elke cryptomunt die geen bitcoin is, zoals ether of solana.
Stablecoin
Een munt die een vaste waarde probeert te houden, meestal 1 dollar of 1 euro, zoals USDC of USDT.
Memecoin
Een munt die vooral bestaat door een grap, hype of internetcultuur, zonder duidelijk gebruik. Zeer speculatief.
Satoshi
De kleinste eenheid van bitcoin: 0,00000001 BTC. Vernoemd naar Satoshi Nakamoto, de onbekende bedenker van bitcoin.
Airdrop
Het gratis uitdelen van tokens aan gebruikers, vaak om een nieuw project bekend te maken. Pas op: nep-airdrops zijn een bekende vorm van oplichting.
ICO en IDO
Initial coin offering en initial DEX offering: de eerste verkoop van een nieuwe token om geld op te halen. Vaak zonder toezicht en met hoog risico.
Techniek
Blockchain
Een gedeeld, openbaar grootboek waarin transacties in blokken worden vastgelegd en niet achteraf te wijzigen zijn.
Proof of work en proof of stake
Twee manieren om een blockchain te beveiligen: met rekenkracht van miners of met munten die validators inzetten. Bij proof of stake hoort staking.
Halving
Het moment waarop de beloning voor bitcoinminers halveert, ongeveer elke vier jaar. De laatste was in april 2024.
Smart contract
Een programma op een blockchain dat automatisch wordt uitgevoerd als aan vooraf ingestelde voorwaarden is voldaan.
Gas en gwei
Gas is de transactiekost op Ethereum. Die wordt uitgedrukt in gwei, een miljardste ether.
Wallets en veiligheid
Wallet
Software of een apparaat waarmee je toegang hebt tot je crypto. Lees meer bij crypto wallet.
Hot wallet en cold wallet
Een hot wallet is met internet verbonden, zoals een app. Een cold wallet bewaart je sleutels offline, zoals een hardware wallet.
Seed phrase en private key
De private key geeft toegang tot je munten. De seed phrase is een reeks van 12 of 24 woorden waarmee je al je sleutels kunt herstellen. Deel ze nooit.
Kopen en handelen
CEX en DEX
Een CEX is een centrale exchange met een bedrijf erachter. Een DEX is een gedecentraliseerde beurs waar je via smart contracts handelt, zonder tussenpersoon.
KYC
Know your customer: de identiteitscontrole die een gereguleerde aanbieder verplicht moet doen voordat je kunt handelen.
On-ramp en off-ramp
On-ramp is euro’s omzetten in crypto, off-ramp is crypto terug omzetten naar euro’s op je bankrekening.
DCA
Dollar cost averaging: op vaste momenten een vast bedrag kopen, ongeacht de koers. Uitleg bij dollar cost averaging.
Stop loss
Een order die automatisch verkoopt als de koers onder een gekozen prijs zakt.